โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ

- โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ -

       ความเป็นมาของโคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ

       โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ เป็นบทพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ( รัชกาลที่ ๕ ) เข้าใจว่าทรงพระราชนิพนธ์ เมื่อ พ.ศ. ๒๔๒๓ แต่เดิมเป็นสุภาษิตภาษาอังกฤษจึงได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้กวีในพระราชสำนักแปลและประพันธ์เป็นโคลงภาษาไทย พระองค์ท่านได้ ทรงตรวจแก้และทรงพระราชนิพนธ์โคลงบทนำด้วย                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          จุด ประสงค์ในการแต่งโคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ       

โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ มีจุดประสงค์ในการแต่งเพื่อต้องการจะอธิบายสุภาษิตที่เกี่ยวกับนามธรรมซึ่งเป็นเรื่องใกล้ตัวที่เกี่ยวข้องกับคนทุกคน ทุกฐานะ ทุกอาชีพ ได้นำไปเป็นเครื่องโน้มนำให้ประพฤติชอบอย่างผู้มีสติและมีความปลอดโปร่งในชีวิต สอนให้ปฏิบัติในสิ่งที่ดี และสอนให้ละเว้นสิ่งที่ไม่ดี ทั้งด้านการคิด การพูด และการกระทำ

 

 

 

       ลักษณะโคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ             โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ เป็นโคลงสี่สุภาพ ๑๒ บท ประกอบด้วย บทนำ ๑ บท เนื้อเรื่อง ๑๐ บท และบทสรุป ๑ บท         

  กวีโวหารในโคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ          กวีโวหาร คือ การใช้ถ้อยคำอย่างมีชั้นเชิงด้วยคำที่ลึกซึ้ง ประทับใจ มุ่งให้ความรู้สึก  ด้านอารมณ์เป็นสำคัญ           

 กวีโวหารแบ่งเป็น ๘ ชนิด คือ

๑. อุปมา - เป็นการเปรียบเทียบว่าสิ่งหนึ่งเหมือนกับอีกสิ่งหนึ่ง โดยใช้คำว่า เหมือน ดุจ๒. อุปลักษณ์ - เป็นการเปรียบเทียบโดยนัย มีลักษณะคล้ายอุปมา  แต่อาจมีคำว่า  คือ ,เป็น๓. สัญลักษณ์ - สิ่งที่นำมาใช้แสดงออกแทนสิ่งอื่น  เพื่อสื่อความหมายให้เกิดภาพ หรือให้เกิด ความเข้าใจชัดเจน 

๔.  บุคลาธิษฐาน ( บุคคลวัต ) - การนำสิ่งไม่มีชีวิตมากล่าวราวกับมีชีวิต 

๕. อธิพจน์ ( อติพจน์ ) - การกล่าวเกินจริง เพื่อเน้นความรู้สึก 

๖. สัทพจน์ - การกล่าวเปรียบเทียบโดยเลียนเสียงธรรมชาติ

๗. นามนัย - การนำคุณสมบัติที่เด่นของสิ่งหนึ่งมากล่าวแทนการเอ่ยชื่อสิ่งนั้น๘. ปรพากย์  ( ปฏิพากย์ ) - ภาพพจน์ที่เกิดจากการเปรียบเทียบโดยใช้คำที่มีความหมายตรงกันข้าม             โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการมีกวีโวหารชนิดอุปลักษณ์ซึ่งอยู่ในบทที่ ๙ คือ ๙. เพราะไม่ฟังคำคนพูดเพศนินทา         ไป่ฟังคนพูดฟุ้ง         ฟั่นเฝือ                                       เท็จและจริงจานเจือ               คละเคล้า                                       คือมีดเที่ยวกรีดเถือ                ท่านทั่ว ไปนา                                       ฟังจะพาพลอยเข้า                  พวกเพ้อรังควาน   สาระสำคัญของโคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ      นฤทุมนาการ หมายถึง กิจ ๑๐ ประการที่ผู้ประพฤติยังไม่เคยเสียใจ      โคลงสุภาษิตเป็นโคลงสี่สุภาพ ๑๒ บท ซึ่งแบ่งเป็น บทนำ ๑ บท เนื้อเรื่อง ๑๐ บท และบทสรุป ๑ บทเนื้อเรื่อง ๑๐ บท เป็นข้อแนะนำในด้านกายธรรม ( การกระทำ ) วจีกรรม ( การพูด ) และมโนกรรม ( การคิด )  สาระสำคัญของโคลงสุภาษิตนฤทุมนาการเป็นคำสอน ซึ่งมีอยู่ ๒ แนวทางคือ
                      ๑ . สอนให้ปฏิบัติในสิ่งที่ดี
                     ๒ . สอนให้ละเว้นสิ่งที่ไม่ดี
โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ กล่าวถึง ๑๐ ประการ ที่ผู้ประพฤติยังไม่เคยเสียใจ เพราะเป็นความประพฤติดีในไตรทวาร ( กาย วาจา ใจ ) อันจะยังให้เกิดผลดีแก่ผู้ประพฤติเองและต่อสังคมส่วนรวม อันได้แก่ กิจ ๑๐ ประการที่ผู้ประพฤติยังไม่เคยเสียใจ                                  บัณฑิตวินิจแล้ว            แถลงสาร  สอนเอย                                   ทศนฤทุมนาการ                      ชื่อชี้                                   เหตุผู้ประพฤติปาน                 ดังกล่าว  นั้นนอ                                   โทมนัสเพราะกิจนี้                  ห่อนได้เคยมี๑.เพราะความดีทั่วไป                                                ทำดีไป่เลือกเว้น              ผู้ใด  ใดเฮย                                      แต่ผูกไมตรีไป                          รอบข้าง                                     ทำคุณอุดหนุนใน                       การชอบ  ธรรมนา                                     ไร้ศัตรูปองมล้าง                        กลับซ้องสรรเสริญ ๒.เพราะไม่พูดร้ายต่อใครเลย                                             เหินห่างโมหะร้อน             ริษยา                                   สละส่อเสียดมารษา                     ใส่ร้าย                                  คำหยาบจาบจ้วงอา-                     ฆาตขู่  เข็ญเฮย                                 ไป่หมิ่นนินทาบ้าย                        โทษให้ผู้ใด ๓.เพราะถามฟังความก่อนตัดสิน                                             ยินคดีมีเรื่องน้อย             ใหญ่ไฉน  ก็ดี                                   ยังบ่ลงเห็นไป                            เด็ดด้วน                                  ฟังตอบขอบคำไข                       คิดใคร่  ครวญนา                                  ห่อนตัดสินห้วนห้วน                  เหตุด้วยเบาความ ๔.เพราะคิดเสียก่อนจึงพูด                                                       พาทีมีสติรั้ง                รอคิด                                           รอบคอบชอบแลผิด               ก่อนพร้อง                                          คำพูดพ่างลิขิต                         เขียนร่าง  เรียงแฮ                                          ฟังเพราะเสนาะต้อง                โสดทั้งห่างภัย ๕.เพราะอดพูดในเวลาโกรธ                                    สามารถอาจห้ามงด             วาจา  ตนแฮ                                       ปางเมื่อยังโกรธา                           ขุ่นแค้น                                      หยุดคิดพิจารณา                            แพ้ชนะ  ก่อนนา                                      ชอบผิดคิดเห็นแม้น                       ไม่ยั้งเสียความ ๖.เพราะได้กรุณาต่อคนที่ถึงอับจน                                                 กรุณานรชาติผู้                  พ้องภัย  พิบัติเฮย                                      ช่วยรอดปลอดภัยความกษัย         สว่างร้อน                                      ผลจักเพิ่มพูนใน                           อนาคต  กาลแฮ                                      ชนจักชูชื่อช้อน                            ป่างเบื้องปัจจุบัน ๗.เพราะขอโทษบรรดาที่ได้ผิด                                                  ใดกิจผิดพลาดแล้ว          ไป่ละ  ลืมเลย                                         หย่อนทิฐิมานะ                         อ่อนน้อม                                         ขอโทษเพื่อคารวะ                    วายบาด  หมางแฮ                                        ดีกว่าปดอ้อมค้อม                      คิดแก้โดยโกง ๘.เพราะอดกลั้นต่อผู้อื่น                                                    ขันตีมีมากหมั้น           สันดาน                                           ใครเกะกะระราน                 อดกลั้น                                           ไป่ฉุนเฉียบเฉกพาล             พาเดือด  ร้อนพ่อ                                            ผู้ประพฤติดั่งนั้น                จักได้ใจเย็น ๙.เพราะไม่ฟังคำคนพูดเพศนินทา                                                     ไป่ฟังคนพูดฟุ้ง               ฟั่นเฝือ                                            เท็จและจริงจานเจือ                 คละเคล้า                                           คือมีดเที่ยวกรีดเถือ                     ท่านทั่ว ไปนา                                           ฟังจะพาพลอยเข้า                      พวกเพ้อรังควาน ๑๐.เพราะไม่หลงเชื่อข่าวร้าย                                                อีกหนึ่งไป่เชื่อถ้อย        คำคน  ลือแฮ                                      บอกเล่าข่าวเหตุผล                  เรื่องร้าย                                     สืบสอบประกอบจน                 แจ่มเท็จ  จริงนา                                     ยังบ่ด่วนยักย้าย                        ตื่นเต้นก่อนกาล                                        ข้อความตามกล่าวแก้            สิบประการ  นี้นอ                              ควรแก่ความพิจารณ์                        ทั่วผู้                              แม้ละไป่ขาดปาน                            โคลงกล่าว  ก็ดี                              ควรระงับดับสู้                                 สงบบ้างยังดี ความหมายของโคลงสุภาษิตนฤทุมนาการทั้ง ๑๐ บท มีดังนี้ คือ๑.เพราะความดีทั่วไป กล่าวถึง การทำความดีนั้นไม่ควรเลือกกระทำกับผู้ใดผู้หนึ่ง ควรทำกับคนทั่วๆไป และทำความดีเพิ่มขึ้นด้วยความชอบธรรม จะได้ไม่มีศัตรูคิดร้าย จะมีก็แต่ผู้ยกย่องเชิดชู ๒.เพราะไม่พูดจาร้ายต่อใครเลย กล่าวถึง การอยู่ห่างไกลความหลงและความริษยาไม่พูดจากล่าวเท็จให้ร้ายผู้อื่น ไม่พูดอาฆาตใคร และไม่พูดนินทากล่าวโทษผู้ใด ๓.เพราะถามฟังความก่อนตัดสิน กล่าวถึง การได้ยิน ได้ฟังเรื่องราวใดๆ มาไม่ควรจะเชื่อในทันที ต้องสอบสวนทวนความ คิดใคร่ครวญให้ดีก่อนที่จะตัดสินใจเชื่อ ๔.เพราะคิดเสียก่อนจึงพูด กล่าวถึง ก่อนที่จะพูดสิ่งใดให้ตั้งสติให้รอบครอบก่อน เพราะการพูดดีก็เหมือนกับการเขียนที่มีการเรียบเรียงไว้แล้ว ทำให้เวลาฟังเกิดความไพเราะเสนาะหู และไม่เป็นภัยตัวผู้พูดด้วย ๕.เพราะอดพูดในเวลาโกรธ กล่าวถึง การรู้จักหักห้ามตนเองไม่ให้พูดในขณะที่ยังโกรธอยู่โดยให้หยุดคิดพิจารณาว่าพูดแล้วจะเป็นฝ่ายแพ้หรือชนะ หรือพูดไปแล้วจะเป็นฝ่ายถูกหรือฝ่ายผิด หากไม่รู้จักยับยั้งแล้วละก็อาจทำให้เสียหายได้ ๖.เพราะได้กรุณาต่อคนที่ถึงอับจน กล่าวถึง การมีความเมตตากรุณาและให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ที่ประสบภัย ทำให้เขารอดพ้นจากความทุกข์ยาก ผลที่ได้รับคือผู้คนจะพากันสรรเสริญทั้งในปัจจุบันแล้วอนาคต ๗.เพราะขอโทษบรรดาที่ได้ผิด กล่าวถึง เมื่อกระทำการสิ่งใดผิดพลาดแล้ว ก็ควรลดความอวดดีลง และรู้จักกล่าวโทษเพื่อลดความบาดหมางลง ดีกว่าคิดหาทางแก้ด้วยความคดโกง ๘.เพราะอดกลั้นต่อผู้อื่น กล่าวถึง การมีความอดทนอดกลั้นต่อผู้ที่มาข่มเหงรังแก ไม่ฉุนเฉียวเหมือนคนพาล นี่แหละจัดได้ชื่อว่าเป็นคนใจเย็น ๙.เพราะไม่ฟังคำคนพูดเพศนินทา กล่าวถึง การไม่ควรฟังคนที่ชอบพูดเพ้อเจ้อเท็จจริงบ้าง เพราะเปรียบเสมือนมีดที่กรีดหรือระรานคนทั่วไป ฟังแล้วจะพาเราเข้าไปอยู่ในพวกพูดจาเหลวไหลไปด้วย ๑๐.เพราะไม่หลงเชื่อข่าวร้าย กล่าวถึง การไม่ควรด่วนหลงหรือตื่นเต้นกับข่าวร้ายที่มีผู้นำมาบอก ควรสืบสาวเรื่องราวที่แท้จริงก่อน     ข้อคิดที่ได้จากโคลงสุภาษิตนฤทุมนาการสุภาษิตทั้งปวงมีเนื้อหาสาระที่ให้คติในการดำรงชีวิต ด้วยการชี้ให้เห็นสิ่งที่ควรปฏิบัติและควรละเว้น ผู้ประสงค์ความเจริญในชีวิตควรอ่านด้วยความพินิจพิจารณาแล้วเลือกนำสุภาษิตนั้นๆ ไปปฏิบัติให้เกิดประโยชน์แก่ชีวิตตนและสังคมส่วนรวมเท่าที่สามารถจะทำได้ ด้านกายกรรม ( การกระทำ )  ๑. ทำความดีนั้นไม่ควรเลือกกระทำกับผู้ใดผู้หนึ่ง ควรทำกับคนทุกคน๒. ควรมีความเมตตากรุณาและให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ตกทุกข์ได้ยาก๓. เมื่อกระทำการสิ่งใดผิดพลาดแล้ว ก็ควรลดความอวดดีลง และรู้จักกล่าวขอโทษ๔. ควรมีความอดทนอดกลั้นต่อผู้ที่มาข่มเหงรังแก ไม่ฉุนเฉียวด้านวจีกรรม ( การพูด )  ๑. ไม่ควรพูดจาอาฆาต ให้ร้าย และนินทาผู้อื่น๒. ควรรู้จักหักห้ามตนเองไม่ให้พูดในขณะที่ยังโกรธอยู่ ควรหยุดคิดพิจารณาว่าพูดแล้ว                จะเกิดความเสียหายหรือไม่ด้านมโนกรรม ( การคิด )  ๑. เมื่อยินเรื่องราวต่างๆควรคิดทบทวนก่อนตัดสินใจเชื่อ ๒. ก่อนที่จะพูดสิ่งใด ควรจะคิดก่อนทุกครั้ง

. ไม่ควรฟังคนที่ชอบพูดเพ้อเจ้อ เท็จบ้าง จริงบ้าง

. ไม่ควรด่วนตัดสินใจในเรื่องที่ดีหรือร้าย ควรหาข้อเท็จจริง


บรรณานุกรม           

 หนังสือ

จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. ประชุมโคลงสุภาษิตพระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ ๕.  พิมพ์ครั้งที่ ๑.

             พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์, ๒๕๐๘. ๔๗ หน้า.

จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. โคลงสุภาษิต. พิมพ์ครั้งที่ ๑. กรุงเทพมหานคร: สถาบันภาษาไทย

               กรมวิชาการ กระทรวง ศึกษาธิการ, ๒๕๔๒. ๑๙๐ หน้า.

ศึกษาธิการ, กระทรวง.วรรณคดีวิจักษ์. พิมพ์ครั้งที่๖. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์สกสค.ลาดพร้าว, ๒๕๕๑                          ๑๓๙ หน้า.       

เว็บไซต์

จิตโสภิณ โสหา. โคลงสุภาษิต. Untitled Document . ไม่ปรากฏวันเดือนปีที่เผยแพร่.               วรรณา แจ้งจิตร. ๓ พฤศจิกายน๒๕๕๓.<http://www.chanpradit.ac.th/~wanna/learn 45.html>. ประสงค์ โสมรัตนานนท์. กวีโวหารและสำนวนโวหารเปรียบเทียบ”. เว็บไซต์เพื่อการเรียนรู้กับครูประสงค์ . ๔ ตุลาคม ๒๕๕๓. ครูประสงค์ โสมรัตนานนท์. ๒๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๓.<http://krusongsom.net/index.php?name=knowledge&file=readknowledge &id=25>.เพลินพิศ สุพพัตกุล. โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ . ก้าวทุกวินาทีกับสหวิชาดอทคอม. ๑๐ มิถุนายน ๒๕๕๒. ผจงจิต โทวาท. ๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๓.<http://www.sahavicha.      com/?name=test&file=readtest&id=436>.Koratian.กวีโวหาร”. วิกิพีเดีย  - โคลงสี่สุภาพ. ๒๒ พฤศจิกายน ๒๕๕๑. มูลนิธิวิกิมีเดีย.            ๒๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๓.<th.wikipedia.org/wiki/โคลงสี่สุภาพ>.

sss28816 ( นามแฝง ).กวีโวหาร. กวีโวหาร | ThaiGoodView.com Knowledge for Thai Student. ๑๕ กันยายน ๒๕๕๓. ครูพูนศักดิ์ สักกทัตติยกุล. ๒๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๓.     < http://www.thaigoodview.com/node/76780>.


 

มหาวิทยาลัยศรีปทุม ผู้ใหญ่ใจดี
 

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

ด่วน...... ขณะนี้
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2558 
มีผลบังคับใช้แล้ว 
ขอให้นักเรียนและคุณครูที่ใช้งาน
เว็บ thaigoodview ในการส่งการบ้าน
ระมัดระวังการละเมิดลิขสิทธิ์ด้วย
อ่านรายละเอียดที่นี่ครับ

 

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 0 คน และ ผู้เยี่ยมชม 24 คน กำลังออนไลน์