ศิลปะสมัยอยุธยา

    
 
 
 
 
 
 
 
 
         
 
 
 
 
   ศิลปะสมัยอยุธยา ในยุคนี้มีการรับเอา ศิลปะสมัยอู่ทอง มาเป็นแม่แบบผสมผสานกับ ศิลปะสมัยสุโขทัย จึงกลายเป็น ศิลปะสกุลช่างอยุธยา-อู่ทอง ซึ่งก็คือ ศิลปะสมัยอยุธยายุคต้น เพราะเป็นการนำเอาศิลปะที่ทรงอำนาจของ อู่ทอง ที่แฝงไว้ด้วยความอ่อนหวานของ สุโขทัย และความอุดมสมบูรณ์ของ เชียงแสน แต่เนื่องจากอิทธิพลของ ศิลปะอู่ทอง ยังคงมีอยู่มากพระพุทธรูปจึงแสดงออกทาง พระพักตร์ (ใบหน้า) ซึ่งก็คือการแสดงถึงพลังอำนาจออกมาชัดเจนโดยมีความอ่อนโยนแฝงไว้คือการ แย้มพระสรวล (ยิ้ม) ส่วน พระวรกาย (ร่างกาย) ค่อนข้างล่ำสันอันเป็นสัญลักษณ์ของ พระพุทธรูปสมัยเชียงแสน ซึ่งมีรายละเอียดของพระพุทธลักษณะโดยสรุปดังนี้

1.พระพักตร์ เป็นรูปสี่เหลี่ยม ริมพระโอษฐ์ (ริมฝีปาก) ค่อนข้างกว้างและ  แบะออกแบบศิลปะลพบุรี

2.พระขนง (คิ้ว) โก่งและจดกันเป็นรูปปีกกา

3.พระเนตร (ดวงตา) เหลือบต่ำลักษณะยาวรีและ เปลือก  พระเนตร (เปลือกตา) หนา


4.ไรพระศก (ไรผม) เป็นเม็ดเล็กปลายเป็นเกลียวแหลมในลักษณะของหอยเจดีย์


5.พระนาสิก (จมูก) ใหญ่


6.ขอบพระกรรณ (ขอบหู) ส่วนบนจะโค้งมนคล้ายกับใบหูมนุษย์ ติ่งพระกรรณ  (ติ่งหู) ยาวเป็นปลายแหลมจดถึงพระพาหา (หัวไหล่)


7.กรอบพระพักตร์ มีทั้งแถบใหญ่และเส้นขนาดเล็กเป็นเส้นขนานกัน ๒ เส้นหรือ ๒ ชั้น


8.ครองจีวรห่มเฉวียงบ่า มีสายรัดประคดทั้งด้านหน้าและด้านหลังชายสังฆาฏิด้านหน้ายาวจด พระนาภี (หน้าท้อง) ปลายสังฆาฏิตัดตรง


9.ส่วนมากเป็นปางสมาธิราบ ปางมารวิชัยก็มีแต่น้อยมากจึงสรุปได้ว่า ศิลปะสมัยอยุธยายุคต้น ซึ่งก็คือ ศิลปะอยุธยาสกุลช่างอยุธยา-อู่ทองระยะแรก ที่ยังมีอิทธิพล ของ ศิลปะอู่ทอง เนื่องจากยังไม่มีการคลายตัวลง นอกจากนี้ยังมีอิทธิพลของ ศิลปะสุโขทัย และ ศิลปะเชียงแสน เข้ามาผสมานเพียงเล็กน้อย

 

 

 
 
 
 


   ศิลปะอยุธยายุคต้นสกุลช่าง อยุธยา-อู่ทองระยะปลาย มีอายุอยู่ในราว พ.ศ. ๑๙๕๒-๑๙๙๑ ตั้งแต่รัชสมัยของ สมเด็จพระนครินทราธิราช (สมเด็จพระเจ้านครอินทร์) ถึงรัชสมัย สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ ๒ (สมเด็จเจ้าสามพระยา) จึงเป็น ศิลปะอยุธยายุคต้นสกุลช่างอยุธยา-อู่ทองระยะปลาย เนื่องจากอิทธิพลของ ศิลปะอู่ทอง คลายตัวลง ศิลปะสุโขทัย จึงเข้ามาผสมผสานมากขึ้นส่วนเหตุที่ ศิลปะสุโขทัย เข้ามาผสมผสานแทนที่ ศิลปะอู่ทอง ก็มิใช่เรื่องแปลกใหม่แต่ประการใดเพราะเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ บ่งบอกได้เป็นอย่างดีในเรื่องความสัมพันธ์ระหว่าง กรุงศรีอยุธยา และ กรุงสุโขทัย คือระยะนั้นนอกจาก กรุงศรีอยุธยาจะมีอำนาจเหนือกรุงสุโขทัยแล้วความสัมพันธ์ทางด้านเครือญาติซึ่งก็คือการอภิเษกสมรสระหว่าง พระมหากษัตริย์อยุธยา กับ พระราชเทวี พระมเหสีที่มีเชื้อสายของ กษัตริย์สุโขทัย มีมาทุกสมัยนับตั้งแต่รัชสมัยของ สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ ๑ (ขุนหลวงพะงั่ว) ทรงมีพระมเหสีเป็น เจ้าหญิงแห่งราชวงศ์สุโขทัย (ราชวงศ์พระร่วง) คือทรงเป็น พระขนิษฐา (น้องสาว) ของ พระมหาธรรมราชาลิไท และในรัชสมัยของ สมเด็จพระนครินทราธิราช (สมเด็จพระเจ้านครอินทร์) ก็ทรงมีพระมเหสีเป็น เจ้าหญิงราชวงศ์สุโขทัย และทรงมีพระโอรส ๓ พระองค์คือ เจ้าอ้ายพระยา เจ้ายี่พระยา และ เจ้าสามพระยา ที่ถือเป็นรัชทายาทโดยชอบธรรม ดังนั้นเมื่อ พระมหาธรรมราชาที่ ๔ (พระบรมปาล) เสด็จสวรรคตในปี พ.ศ. ๑๙๘๑ สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ ๒ (สมเด็จพระเจ้าสามพระยา)  จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระโอรส สมเด็จพระราเมศวร (ต่อมาคือสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ) เสด็จฯ ไปปกครองเมืองพิษณุโลกเป็นการผนวกเอา กรุงสุโขทัยขึ้นตรงต่อกรุงศรีอยุธยาโดยสมบูรณ์ ด้วยเหตุนี้จึงเป็นการสิ้นสุดความเป็นอาณาจักรสุโขทัยตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้น มา


ที่กล่าวมาก็คือความเป็นมาของการนำอิทธิพล ศิลปะสุโขทัย เข้ามาผสมผสานใน ศิลปะอยุธยา แทนที่ ศิลปะอู่ทอง ที่เริ่มคลายตัวลงแล้วก่อกำเนิดเกิดเป็น ศิลปะอยุธยายุคต้นสกุลช่างอยุธยา-อู่ทองระยะปลาย ที่สามารถจำแนกออกเป็น ๒ สายสกุลช่างคือ สกุลช่างสุโขทัย และ สกุลช่างอยุธยา อีกทอดหนึ่งโดย ศิลปะสกุลช่างสุโขทัย นั้นเป็นผลให้ ศิลปะอยุธยายุคต้น มีพระพุทธลักษณะคล้าย พระพุทธรูปสมัยสุโขทัยยุคปลาย    คือพระพักตร์เป็นวงรีคล้ายรูปไข่ที่เรียกว่า  พระพุทธรูปหน้านาง เพราะมีพระรัศมีเป็นเปลวเพลิงทรงสูงพลิ้วอ่อนไหว และมีเพียงครึ่งซีกไรพระศกเป็นแบบเม็ดไข่ปลาผ่า ซีกและหนามขนุน พระเกตุมาลาเป็น ต่อมเตี้ยกว่าสกุลช่าง อยุธยากรอบพระพักตร์เป็นแถบใหญ่ พระขนงโก่งจดกันแบบสุโขทัย พระเนตรยาวเรียวคล้ายตาหงส์แบบสุโขทัย พระโอษฐ์ เรียวเล็ก พระนาสิกโด่งไม่งองุ้ม ห่มจีวรเฉวียงบ่า ประทับนั่งขัดสมาธิราบ แสดงปางมารวิชัย

 

 

 

สร้างโดย: 
นางสาวธิติยา สุเมธเมธาชัย อ.สุทัศน์ ตั้งฮั่น

มหาวิทยาลัยศรีปทุม ผู้ใหญ่ใจดี
 

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

ด่วน...... ขณะนี้
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2558 
มีผลบังคับใช้แล้ว 
ขอให้นักเรียนและคุณครูที่ใช้งาน
เว็บ thaigoodview ในการส่งการบ้าน
ระมัดระวังการละเมิดลิขสิทธิ์ด้วย
อ่านรายละเอียดที่นี่ครับ

 

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 0 คน และ ผู้เยี่ยมชม 5 คน กำลังออนไลน์