คู่มือการบริหารเชิงระบบ

แนวการบริหารเชิงระบบที่ทุกคนมีส่วนร่วม  เพื่อพัฒนาศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบ   บทนำ                 การบริหารเชิงระบบที่ทุกคนมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบเป็นเครื่องมือสำคัญในการแสวงหาความรู้และถ่ายทอดความรู้   ความคิด  วิสัยทัศน์  ตลอดจนการปฏิบัติงาน  ด้วยกระบวนการบริหารที่ถูกต้องสม่ำเสมอและต่อเนื่อง การจัดตั้งศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบจะต้องมีการพัฒนาทุกๆด้านที่จะส่งผลต่อคุณภาพของผู้เรียนให้มีพัฒนาการทั้ง  4  ด้าน   คือ  ร่างกาย   อารมณ์จิตใจ   สังคมและสติปัญญาได้ ขึ้นอยู่กับสภาพการบริหารเชิงระบบของผู้บริหารสถานศึกษาที่จะต้องใช้เทคนิคและวิธีการในการจัดการบริหารเชิงระบบที่เปิดโอกาสให้ทุกฝ่ายทุกคนมีส่วนร่วมและจะต้องจัดการบริหารเชิงระบบโดยใช้เทคนิควิธีการที่หลากหลายให้ผู้ร่วมงาน คณะครู   ผู้ปกครองและนักเรียนอยู่ร่วมกันในโรงเรียนอย่างมีความสุข เน้นความสำคัญของการบริหารเชิงระบบเพื่อพัฒนาศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบ                 นโยบายการจัดการและการพัฒนาศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน  กระทรวงศึกษาธิการ  ตามคำสั่งกระทรวงศึกษาธิการที่  ศธ 04006/3041 ลงวันที่  16  ธันวาคม 2547   ได้กำหนดให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาคัดเลือกโรงเรียนเพื่อจัดตั้งศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบอำเภอละ          1  โรงเรียน   ดังนั้นเพื่อให้สถานศึกษาที่เป็นศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบทุกแห่ง สามารถดำเนินการเพื่อเป็นต้นแบบศูนย์เด็กปฐมวัยที่มีคุณภาพตามเกณฑ์  โดยกำหนดให้สถานศึกษาได้ดำเนินการในด้านต่าง ๆ คือ       การนิเทศ   การติดตาม   กำกับ   ประเมินผลและในด้านการบริหารได้แบ่งการบริหารงานครบทั้ง  4   ด้าน    คือ การบริหารวิชาการ การบริหารงบประมาณ  การบริหารบุคคลและการบริหารทั่วไป ซึ่งเป็นกลไกสำคัญที่ทำให้ผู้บริหารสถานศึกษาสามารถนำไปใช้บริหารจัดการเชิงระบบได้อย่างสอดคล้องกับการบริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่เป็นนิติบุคคล  (สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.  2548: 13) โดยมีการกำหนดเป้าหมายไว้ดังนี้                 1.  เด็กปฐมวัยทุกประเภทได้รับการพัฒนาเต็มตามศักยภาพ                 2.  ครูผู้สอนมีความชำนาญในการจัดประสบการณ์พัฒนาเด็ก   เป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้   มีความรักและความเข้าใจเด็กทุกประเภท                 3. ศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบเป็นแหล่งรวมความรู้และเป็นศูนย์ประสานงานการศึกษาปฐมวัย               จัดสิ่งแวดล้อม   แหล่งเรียนรู้และสื่อที่เอื้อต่อการเรียนรู้และพัฒนาการของเด็ก                 4. ผู้ปกครองและชุมชนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการพัฒนาเด็กปฐมวัยและมีส่วนร่วมในการพัฒนาเด็ก                 ศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบ  หมายถึง  สถานศึกษาที่จัดการศึกษาปฐมวัยอย่างมีคุณภาพ มุ่งสนับสนุนเด็กทุกประเภท   และเน้นการพัฒนาเด็กอย่างองค์รวม   รวมทั้งเป็นแหล่งเรียนรู้และศูนย์ประสานงานให้บริการทางวิชาการ   เป็นแหล่งศึกษาวิจัย   ทดลอง  และพัฒนาการศึกษาปฐมวัยให้เป็นที่ยอมรับของชุมชนและสังคม              แนวคิดการบริหารเชิงระบบที่ทุกคนมีส่วนร่วม                 1. ระบบ  หมายถึง  สิ่งต่างๆ ที่อยู่รวมกันและต่างทำหน้าที่ของตนเองอย่างมีระเบียบ                        โดยส่วนประกอบหรือปัจจัยต่างๆ ของระบบมีความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน                 2.  ระบบ    หมายถึง   ระบบการทำงานที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารและการทำงานเชิงระบบของโรงเรียน  การทำงานเชิงระบบของผู้ช่วยผู้บริหาร   การทำงานเชิงระบบของงานวิชาการ  การทำงานเชิงระบบของครู   การทำงานเชิงระบบของบุคลากรที่เกี่ยวข้อง (สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.  2548: 6)                 3.  ภาวะผู้นำ   หมายถึง   ความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างผู้นำและผู้ตาม   โดยผู้นำสามารถมีอิทธิพลเหนือผู้ตาม   ดึงดูดให้ผู้ตามคล้อยตาม   และปฏิบัติตามความต้องการของคนในแต่ละสถานการณ์เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้   ดังนั้นผู้บริหารไม่ว่าระดับใดก็ตามย่อมต้องมีภาวะผู้นำเสมอ        (เสริมศักดิ์   วิศาลาภรณ์.2547:8, อ้างอิงจาก Bass.  1981: 7-14)                 4.  คุณลักษณะของผู้บริหารสถานศึกษา   เป็นคุณสมบัติเฉพาะที่จะทำให้ผู้บริหารสถานศึกษาแสดงพฤติกรรมต่างๆ ตามบทบาทหน้าที่  และสามารถปฏิบัติการดำเนินงานได้อย่างมีคุณภาพ คุณลักษณะนี้เป็นสิ่งจำเป็นต่อผู้บริหาร  ซึ่งบางคนก็มีมาแต่กำเนิดและเกิดจากการเรียนรู้อีกส่วนหนึ่งได้แก่  ความรู้ทั่วไปภาวะผู้นำ   ลักษณะนิสัย   ภาพพจน์ที่มองเห็น  บทบาททางสังคม  ตลอดจนความชำนาญเฉพาะ  ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานให้เกิดผลสำเร็จ (กมลจันทร์  ประภากรรัตนา.  2544: 35)                 5.  การมีส่วนร่วม  มีแนวคิดและทฤษฎีของการมีส่วนร่วมในการบริหาร  มีข้อสรุป  ได้แก่  การมี    ส่วนร่วมในการบริหารเป็นส่วนสำคัญส่วนหนึ่งของทฤษฎีมนุษยสัมพันธ์ได้พัฒนายุทธศาสตร์สำหรับ         การปรับปรุงการปฏิบัติงานในองค์กร  ซึ่งก่อให้เกิดการมีส่วนเกี่ยวข้องและการมีส่วนเกี่ยวข้องจะส่งผลให้เกิดความถูกต้องต่อหน่วยงานและภารกิจที่ตนเองมีส่วนร่วม โดยการมีส่วนร่วมในการบริหารการศึกษาของคณะกรรมการโรงเรียนก็เป็นวิธีการหนึ่งที่จะพัฒนาการบริหารวิชาการและมีเป้าหมายสูงสุด  คือ  สามารถพัฒนาโรงเรียนได้ในทุกด้าน ถึงแม้ความหมายของการมีส่วนร่วม(Participation) จะมีความหมายที่หลากหลายต่างกันก็ตาม (เสริมศักดิ์ วิศาลาภรณ์.  2547: 182-184) การบริหารเชิงระบบ  หมายถึง  รูปแบบของกระบวนการบริหารซึ่งประกอบด้วยการวางแผน              (Plan)  เป็นการวางระบบ   การดำเนินงาน  (Do)  เป็นการปฏิบัติร่วมกันของทุกคน และการตรวจสอบประเมินผล (Check) เป็นการประเมินตนเอง   การปรับปรุงพัฒนา (Action)  เป็นการนำผลการประเมินมาแก้ไขพัฒนางาน  (สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ.  2543: 10)                 การมีส่วนร่วม (Participate)  หมายถึง การปฏิบัติงานทุกคนทุกฝ่ายในโรงเรียนที่มีส่วนรับรู้ รับผิดชอบ มีโอกาสได้ร่วมปรึกษาหารือ   แสดงความคิดเห็นและตัดสินใจร่วมกันในการนำผลการประเมินมาแก้ไขพัฒนางาน                 จากนโยบายที่กระทรวงศึกษาเป็นกรอบกว้างๆ ให้   แต่ถ้าผู้บริหารมีความสามารถและพัฒนาศูนย์เด็กปฐมวัยโดยนักเรียนในระดับปฐมวัยมีพัฒนาการที่เร็วกว่ากำหนดตามหลักสูตร    ผู้บริหาร      ครูผู้สอนสามารถส่งเสริมให้นักเรียนมีพัฒนาการที่ดีทั้ง  4   ด้าน  ทั้งนี้      เพื่อสร้างความพร้อมของนักเรียนที่จะเรียนต่อในชั้นประถมศึกษาปีที่ 1   ที่สมบูรณ์แบบและมีคุณภาพ   ผู้บริหารจะต้องศึกษาจากโครงสร้างการบริหารจัดการศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบเพิ่มเติม   เพื่อจะได้จัดการบริหารเชิงคุณภาพให้ได้ครบกระบวนการบริหารPDCA&P ตามที่คู่มือเล่มนี้ได้เสนอแนะไว้                 การบริหารเชิงระบบจะเกี่ยวข้องระหว่างกระบวนการบริหารไปสู่การปฏิบัติจริงที่เปิดโอกาสให้ทุกฝ่ายทุกคนมีส่วนร่วมทุกขั้นตอน   ผู้บริหารสถานศึกษาสามารถศึกษากระบวนการต่างๆ เป็นขั้นเป็นตอนเพื่อเชื่อมโยงสู่การปฏิบัติให้มีประสิทธิภาพ โดยจะมีเทคนิคต่าง ๆ มาเสริมให้การปฏิบัติตามขั้นตอนมีปัญหาและอุปสรรคน้อยลง ความสำเร็จตามเป้าหมายก็จะสูงขึ้นด้วย  ซึ่งจะนำเสนอวิธีการบริหารเชิงระบบที่ทุกคน         ทุกฝ่ายมีส่วนร่วมในการพัฒนาศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบเป็นตัวอย่างไว้ด้วย

            นายวีรศักดิ์ บินสะมะแอ

ผู้อำนวยการโรงเรียนอนุบาลนราธิวาส

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 12 คน และ ผู้เยี่ยมชม 358 คน กำลังออนไลน์

รายชื่อสมาชิกที่ออนไลน์

  • bd38510
  • bd38506
  • bod38494
  • bd38504
  • bd38491