คู่มือการบริหารเชิงระบบ

แนวการบริหารเชิงระบบที่ทุกคนมีส่วนร่วม  เพื่อพัฒนาศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบ   บทนำ                 การบริหารเชิงระบบที่ทุกคนมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบเป็นเครื่องมือสำคัญในการแสวงหาความรู้และถ่ายทอดความรู้   ความคิด  วิสัยทัศน์  ตลอดจนการปฏิบัติงาน  ด้วยกระบวนการบริหารที่ถูกต้องสม่ำเสมอและต่อเนื่อง การจัดตั้งศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบจะต้องมีการพัฒนาทุกๆด้านที่จะส่งผลต่อคุณภาพของผู้เรียนให้มีพัฒนาการทั้ง  4  ด้าน   คือ  ร่างกาย   อารมณ์จิตใจ   สังคมและสติปัญญาได้ ขึ้นอยู่กับสภาพการบริหารเชิงระบบของผู้บริหารสถานศึกษาที่จะต้องใช้เทคนิคและวิธีการในการจัดการบริหารเชิงระบบที่เปิดโอกาสให้ทุกฝ่ายทุกคนมีส่วนร่วมและจะต้องจัดการบริหารเชิงระบบโดยใช้เทคนิควิธีการที่หลากหลายให้ผู้ร่วมงาน คณะครู   ผู้ปกครองและนักเรียนอยู่ร่วมกันในโรงเรียนอย่างมีความสุข เน้นความสำคัญของการบริหารเชิงระบบเพื่อพัฒนาศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบ                 นโยบายการจัดการและการพัฒนาศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน  กระทรวงศึกษาธิการ  ตามคำสั่งกระทรวงศึกษาธิการที่  ศธ 04006/3041 ลงวันที่  16  ธันวาคม 2547   ได้กำหนดให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาคัดเลือกโรงเรียนเพื่อจัดตั้งศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบอำเภอละ          1  โรงเรียน   ดังนั้นเพื่อให้สถานศึกษาที่เป็นศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบทุกแห่ง สามารถดำเนินการเพื่อเป็นต้นแบบศูนย์เด็กปฐมวัยที่มีคุณภาพตามเกณฑ์  โดยกำหนดให้สถานศึกษาได้ดำเนินการในด้านต่าง ๆ คือ       การนิเทศ   การติดตาม   กำกับ   ประเมินผลและในด้านการบริหารได้แบ่งการบริหารงานครบทั้ง  4   ด้าน    คือ การบริหารวิชาการ การบริหารงบประมาณ  การบริหารบุคคลและการบริหารทั่วไป ซึ่งเป็นกลไกสำคัญที่ทำให้ผู้บริหารสถานศึกษาสามารถนำไปใช้บริหารจัดการเชิงระบบได้อย่างสอดคล้องกับการบริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่เป็นนิติบุคคล  (สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.  2548: 13) โดยมีการกำหนดเป้าหมายไว้ดังนี้                 1.  เด็กปฐมวัยทุกประเภทได้รับการพัฒนาเต็มตามศักยภาพ                 2.  ครูผู้สอนมีความชำนาญในการจัดประสบการณ์พัฒนาเด็ก   เป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้   มีความรักและความเข้าใจเด็กทุกประเภท                 3. ศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบเป็นแหล่งรวมความรู้และเป็นศูนย์ประสานงานการศึกษาปฐมวัย               จัดสิ่งแวดล้อม   แหล่งเรียนรู้และสื่อที่เอื้อต่อการเรียนรู้และพัฒนาการของเด็ก                 4. ผู้ปกครองและชุมชนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการพัฒนาเด็กปฐมวัยและมีส่วนร่วมในการพัฒนาเด็ก                 ศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบ  หมายถึง  สถานศึกษาที่จัดการศึกษาปฐมวัยอย่างมีคุณภาพ มุ่งสนับสนุนเด็กทุกประเภท   และเน้นการพัฒนาเด็กอย่างองค์รวม   รวมทั้งเป็นแหล่งเรียนรู้และศูนย์ประสานงานให้บริการทางวิชาการ   เป็นแหล่งศึกษาวิจัย   ทดลอง  และพัฒนาการศึกษาปฐมวัยให้เป็นที่ยอมรับของชุมชนและสังคม              แนวคิดการบริหารเชิงระบบที่ทุกคนมีส่วนร่วม                 1. ระบบ  หมายถึง  สิ่งต่างๆ ที่อยู่รวมกันและต่างทำหน้าที่ของตนเองอย่างมีระเบียบ                        โดยส่วนประกอบหรือปัจจัยต่างๆ ของระบบมีความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน                 2.  ระบบ    หมายถึง   ระบบการทำงานที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารและการทำงานเชิงระบบของโรงเรียน  การทำงานเชิงระบบของผู้ช่วยผู้บริหาร   การทำงานเชิงระบบของงานวิชาการ  การทำงานเชิงระบบของครู   การทำงานเชิงระบบของบุคลากรที่เกี่ยวข้อง (สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.  2548: 6)                 3.  ภาวะผู้นำ   หมายถึง   ความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างผู้นำและผู้ตาม   โดยผู้นำสามารถมีอิทธิพลเหนือผู้ตาม   ดึงดูดให้ผู้ตามคล้อยตาม   และปฏิบัติตามความต้องการของคนในแต่ละสถานการณ์เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้   ดังนั้นผู้บริหารไม่ว่าระดับใดก็ตามย่อมต้องมีภาวะผู้นำเสมอ        (เสริมศักดิ์   วิศาลาภรณ์.2547:8, อ้างอิงจาก Bass.  1981: 7-14)                 4.  คุณลักษณะของผู้บริหารสถานศึกษา   เป็นคุณสมบัติเฉพาะที่จะทำให้ผู้บริหารสถานศึกษาแสดงพฤติกรรมต่างๆ ตามบทบาทหน้าที่  และสามารถปฏิบัติการดำเนินงานได้อย่างมีคุณภาพ คุณลักษณะนี้เป็นสิ่งจำเป็นต่อผู้บริหาร  ซึ่งบางคนก็มีมาแต่กำเนิดและเกิดจากการเรียนรู้อีกส่วนหนึ่งได้แก่  ความรู้ทั่วไปภาวะผู้นำ   ลักษณะนิสัย   ภาพพจน์ที่มองเห็น  บทบาททางสังคม  ตลอดจนความชำนาญเฉพาะ  ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานให้เกิดผลสำเร็จ (กมลจันทร์  ประภากรรัตนา.  2544: 35)                 5.  การมีส่วนร่วม  มีแนวคิดและทฤษฎีของการมีส่วนร่วมในการบริหาร  มีข้อสรุป  ได้แก่  การมี    ส่วนร่วมในการบริหารเป็นส่วนสำคัญส่วนหนึ่งของทฤษฎีมนุษยสัมพันธ์ได้พัฒนายุทธศาสตร์สำหรับ         การปรับปรุงการปฏิบัติงานในองค์กร  ซึ่งก่อให้เกิดการมีส่วนเกี่ยวข้องและการมีส่วนเกี่ยวข้องจะส่งผลให้เกิดความถูกต้องต่อหน่วยงานและภารกิจที่ตนเองมีส่วนร่วม โดยการมีส่วนร่วมในการบริหารการศึกษาของคณะกรรมการโรงเรียนก็เป็นวิธีการหนึ่งที่จะพัฒนาการบริหารวิชาการและมีเป้าหมายสูงสุด  คือ  สามารถพัฒนาโรงเรียนได้ในทุกด้าน ถึงแม้ความหมายของการมีส่วนร่วม(Participation) จะมีความหมายที่หลากหลายต่างกันก็ตาม (เสริมศักดิ์ วิศาลาภรณ์.  2547: 182-184) การบริหารเชิงระบบ  หมายถึง  รูปแบบของกระบวนการบริหารซึ่งประกอบด้วยการวางแผน              (Plan)  เป็นการวางระบบ   การดำเนินงาน  (Do)  เป็นการปฏิบัติร่วมกันของทุกคน และการตรวจสอบประเมินผล (Check) เป็นการประเมินตนเอง   การปรับปรุงพัฒนา (Action)  เป็นการนำผลการประเมินมาแก้ไขพัฒนางาน  (สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ.  2543: 10)                 การมีส่วนร่วม (Participate)  หมายถึง การปฏิบัติงานทุกคนทุกฝ่ายในโรงเรียนที่มีส่วนรับรู้ รับผิดชอบ มีโอกาสได้ร่วมปรึกษาหารือ   แสดงความคิดเห็นและตัดสินใจร่วมกันในการนำผลการประเมินมาแก้ไขพัฒนางาน                 จากนโยบายที่กระทรวงศึกษาเป็นกรอบกว้างๆ ให้   แต่ถ้าผู้บริหารมีความสามารถและพัฒนาศูนย์เด็กปฐมวัยโดยนักเรียนในระดับปฐมวัยมีพัฒนาการที่เร็วกว่ากำหนดตามหลักสูตร    ผู้บริหาร      ครูผู้สอนสามารถส่งเสริมให้นักเรียนมีพัฒนาการที่ดีทั้ง  4   ด้าน  ทั้งนี้      เพื่อสร้างความพร้อมของนักเรียนที่จะเรียนต่อในชั้นประถมศึกษาปีที่ 1   ที่สมบูรณ์แบบและมีคุณภาพ   ผู้บริหารจะต้องศึกษาจากโครงสร้างการบริหารจัดการศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบเพิ่มเติม   เพื่อจะได้จัดการบริหารเชิงคุณภาพให้ได้ครบกระบวนการบริหารPDCA&P ตามที่คู่มือเล่มนี้ได้เสนอแนะไว้                 การบริหารเชิงระบบจะเกี่ยวข้องระหว่างกระบวนการบริหารไปสู่การปฏิบัติจริงที่เปิดโอกาสให้ทุกฝ่ายทุกคนมีส่วนร่วมทุกขั้นตอน   ผู้บริหารสถานศึกษาสามารถศึกษากระบวนการต่างๆ เป็นขั้นเป็นตอนเพื่อเชื่อมโยงสู่การปฏิบัติให้มีประสิทธิภาพ โดยจะมีเทคนิคต่าง ๆ มาเสริมให้การปฏิบัติตามขั้นตอนมีปัญหาและอุปสรรคน้อยลง ความสำเร็จตามเป้าหมายก็จะสูงขึ้นด้วย  ซึ่งจะนำเสนอวิธีการบริหารเชิงระบบที่ทุกคน         ทุกฝ่ายมีส่วนร่วมในการพัฒนาศูนย์เด็กปฐมวัยต้นแบบเป็นตัวอย่างไว้ด้วย

            นายวีรศักดิ์ บินสะมะแอ

ผู้อำนวยการโรงเรียนอนุบาลนราธิวาส

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 0 คน และ ผู้เยี่ยมชม 9 คน กำลังออนไลน์